17
16
LODOLA.FRA
LODOLA.FRA
Vittorio Sgarbi – Note di Luce
Nese do te tregoja gjene e pare pozitive po te
mendoja per Marco Lodola, do te thoja qe nuk
behet fjale per nje artist te ‘’ri’’ apo totalisht
te ri. Nuk mendoj aspak qe e reja eshte nje
vlere pozitive ne art. Eshte padyshim per
tregun, dominuesi i vertete, i madh i artiti
bashkohor, sipas ligjit te marketingut modern
qe eshte i vlefshem sa per pikturat po ashtu
dhe per makinat: duhet gjithmone te ofrohen
produkte inovative per te nxitur shitjet, per
ti promovuar si te tilla, te krijohen deshira te
impostuara per konsumatorin.
Kur tregu dhe aleatet e tij besnike (kritiket,
koleksionistet) kane zbuluar ne mes te
shekullit te kaluar, qe e papritura eshte ne
harmoni me principin e mallit te ri, arti eshte
kthyer ne mode.
Nje metamorfoze qe thuajse ka permbysur
sensin e vet artit sic ishte parashikuar deri ne
shekullin e nentembedhjete, kur krijohej jo
per te sjelle dicka te re, por te perjetshme.
Ne menyre absurde kulti i artistit te ri ka bere
trasformimin e te kaluares si nje armik per
ta luftuar, vetem se fundmi kur kuptuan qe
dhe e shkuara mund te perbej nje avantazh
te ri gjithmone e me te kerkuar, u mor ne
konsiderate. Dhe ndodhemi keshtu, duke
pare shume art bashkohor te viteve te
kaluara. Me Lodola-n rreziqe te percaktuara
duhet te menjanohen, pikerisht per te qenin
‘’jo i ri’’. Mbas perberjes me pecikllas, mbas
dritave neon, mbas prejardhjes kromatike, ka
nje histori precize te artit,qe eshte njohur, e
kritikuar ne meditim, e perpunuar: Futurismi
ritmi shumengjyresh i Delaunay, Pop - Arti,
per te folur per ate cka eshte me evidente.
Një mënyrë e caktuar per te zvogëluar
stereotipin, figura, kontur, emëruesi minimal,
ishte tipike e mënyrës në të cilën pop-arti
ka zhvilluar idetë që vijnë nga figuracioni i
reklamave (le te mendojme perpara se te
Warhol dhe Lichtenstein, tek Allen Jones,
Tom Wesselmann, James Rosenquist).
Neon kishte Dan Flavin dhe konceptualizmi
i Mario Merz, impenjimi i tij artistik me i
rendesishem
Por ne fund te fundit nese e shohim me
vemendje edhe Lodola ka figura jo shume
ROCKA BILLY 2013
Plexiglass e led
cm 380X185
ROCKA BILLY 2013
Pecikllas dhe led
cm 380X185
konceptuale por te pakten minimaliste, nje
minimalizem te figures qe eshte e lire nga
intelektualizmat apo nga impulset mistike
te Flavin dhe miqeve e tij.Sa për ngjyrën,
organizimi i saj në draftet te veçantë,
planare dhe uniforme, të gjalla, referimi
i menjëhershëm eshte per Futurizmin,
jo
shume
persa
i
perket
mjeshtrave
themeluese, por per ate qe nepermjet gjuhes
se mjeshtrave u be kompozitori me I madh
per mobilje, per tekstile, ne gjithcka qe mund
te ishte dekorim: Fortunato Depero; një ganc
ky i Depero-s, në gjendje që të lidhi Lodola-n
me nje tjetër artist bashkëkohor, i cili përjetoi
stimuj të ngjashem, Ugo Nespolo, edhe
pse, më vonë, me një rrugë formale mjaft të
ndryshme nga e tija.
Lodola “jo i ri”, jo sepse ishte me i mençur se
sa e kaluara, në prag të përvojave historike
të cilat edhe pse ende aktuale, janë tashmë
të trashëgimisë artistike, traditë.Por duhet
pranuar se dhe menyra e tij e te qenit ‘’ jo i
ri’’ ka padyshim nje origjinalitet, deri ne piken
ku nuk mund ta perkufizojme as si nje neo-
futurist, sic kishte deshire ne moshe te re, dhe
as si nje ‘’post-pop’’, dhe me asnje perkufizim
tjeter qe ta identifikoje ate si një vazhdimësi
e diçkaje që ishte shpikur para tij.
Lodola eshte kryesisht Lodola, perpara cdo
konsiderate tjeter.
Keshtu eshte degjuar, keshtu eshte vleresuar,
keshtu menyra e tij e mos qenit ‘’i ri’’
perfundoi duke qene nje risi, I ri per te rejat qe
tregut I pelqen, disa kritikeve dhe vete atyre.
Jo rastesisht fillimiet e Lodola-s kane ardhur
mbi skine e eksperiencave si ‘’ Nuovi Nuovi’’
te Renato Barilli, qe shume te rinj nuk ishin. Si
ne shume prej artit ‘’ Nuovi Nuovi’’, Lodola ka
rekuperuar kenaqesine e artit qe nuk ben me
diferenze me aplikimin (pjesa me e madhe e
veprave te tij jane pjese se arredimit), sepse
arti – sic mendonin Depero, Delaunay, Léger
– sherben per te zbukuruar dhe rishpik boten
njerezore, për të hyrë konkretisht në të
përditshme e tij. Lodola ka rekuperuar, ose
ndoshta ka gjetur per veten e tij kënaqësinë
e nje citimi pothuajse te pavullnetshëm,
jo për t’u dukur, pa interes apo për të dale i
kulturuar dhe madheshtore, në këtë mënyrë
të ndryshme nga post-modernia tek Mendini
BALLERINI 2013
Plexiglass e led
cm 275X190
BALLERINI 2013
Pecikllas dhe led
cm 275X190
